‘Weet je wat me opvalt?’, zegt mijn wandelmaatje terwijl we net de grote heide oplopen.
‘Ik luister anders dan anders.'
‘Je zegt anders, terwijl ik juist zou verwachten dat je beter zou zeggen’, geef ik verrast ten antwoord. ‘Het klinkt me in de oren alsof je daar iets mee bedoelt te zeggen.’
‘Op mijn werk luister ik meestal niet zo goed, denk ik. Daar heb ik ook vaak geen tijd voor. Ik heb een medewerker die tergend langzaam to the point komt, vreselijk vind ik dat, ik heb mijn antwoord allang klaar, nog voor hij uitgesproken is. Ik realiseer me nu dat dat frustrerend voor hem moet zijn. Moet ik mezelf veranderen of hem?

Actief luisteren is luisteren met aandacht. Aandacht word je gewaar, voel je, hoor je en zie je. Alle zintuigen –misschien het proeven ook wel- zijn alert en werken mee om er te zijn voor de ander, verbinding te hebben en adequaat te reageren. Wat er precies werkt bij wandelen weet ik niet, is het mijn ritme van de stap? Mijn ademhaling? Mijn lichamelijke beleving op zo’n moment? Mijn betrokkenheid op die ander? Ik kan me voorstellen dat dat allemaal een rol speelt

Mijn wandelmaatje zegt niet: ik luister beter, maar ik luister anders. Desgevraagd geeft hij aan dat het te maken heeft met ‘zijn kop leeg maken’, met oprechte betrokkenheid, haast een ontwakende liefde voor mensen. Hij schrikt een beetje van deze haast spirituele gedachte.

‘Van dat anders luisteren kan ik leren om beter te luisteren’, filosofeert hij verder, ‘als ik bereid ben mijn aandacht echt te richten op een medewerker. En dan nog moet het soms snel en efficiënt. Maar om effectief te worden in het luisteren kan ik beter wat temporiseren.’

Actief luisteren met al je zintuigen vraagt behalve schakelen ook om een zekere traagheid. Want juist dan is er ruimte voor belangstelling en verbinding. Er zijn voor die ander. Misschien gaat het maar om fracties van een seconde, maar het geeft een nieuw effect. Een betere kwaliteit van de relatie, er komt empathie bij, begrip, de ander verstaan.
Jezelf deze traagheid gunnen is het grote avontuur. Je kunt ervoor beloond worden maar ook er op afgerekend worden. De trage aandachtige luisteraar bevordert betere besluiten of afspraken, en niet alleen op het werk!
Echte aandacht is meer dan luisteren alleen – maar actief luisteren is de grondhouding